Klooker is jouw onafhankelijke gids om stap voor stap niet méér, maar juist duurzamer te consumeren.

Meer weten over een duurzame tuin en hoe je dat bereikt? Lees dan door. Alle vetgedrukte grijze schuine woorden linken door naar andere pagina's.

Tuin, balkon of geen groene vingers?

Voordat we ons verhaal gaan doen, zou het natuurlijk zo maar kunnen dat je geen tuin hebt. Of dat je  juist wel ruimte genoeg hebt om je huis, maar tuinieren nou niet bepaald je hobby is. Check dan gauw de website van Tuintje delen, wie weet vind je je droom tuin(ier) :) 

Ben je de gelukkige eigenaar van een balkon, dan kan je vast ook een aantal van onze tips gebruiken. Maar de 8 tips over een balkontuin op de blog 'De boon in de tuin', zijn dan nog een nuttige toevoeging, je vindt ze hier.

Duurzaamheid in de tuin

Niet alleen je woonkamer is gevoelig voor trends, ook hoe je een tuin trendy en hip maakt verandert regelmatig. Wil je bij blijven, dan moet je weer vanallerlei nieuws aanschaffen. Vooral in de wat goedkopere segmenten worden nieuwe tuin-gadgets en tuinmeubilair gemaakt van materialen die niet lang meegaan, dus je zult inderdaad iedere lente dat leuke foldertje weer gaan bekijken. Maar dat klinkt niet zo duurzaam. Duurzaamheid betekent juist dat iets blijvend en slijtvast is.

Naast de spullen die je aanschaft voor in je tuin, is ook de inrichting van je tuin bepalend voor hoe 'groen' die daadwerkelijk is. Ongeveer 45% van de tuinen in Nederland zijn grotendeels bestraat. Dit zorgt ervoor dat het water niet meer infiltreert in de grond, maar rechtstreeks naar de riolering afstroomt: zo wordt het riool overbelast. Ook wordt grondwater, dat wordt gebruikt als drinkwater en als buffer voor tijden van droogte, minder aangevuld. Daarnaast is het op een hete zomerdag in een volledig stenen ruimte al snel niet meer te harden, ook niet met een parasol of zonnescherm. Heel wat redenen die voor een grasveldje pleiten :) 

De verwachting is dat klimaatverandering zal leiden tot langere perioden van hitte en droogte in Nederland, maar ook tot intensievere regenbuien en overstromingsrisico’s. In stedelijke gebieden kan dit negatieve effecten gaan hebben op de leefomgeving en de gezondheid van mensen. Meer weten over dit onderwerp? Zie Deltares' onderzoekrapport. Maar laten we beginnen bij onszelf. 

Wat kan ik doen om mijn tuin duurzaam te maken?

Voor een duurzame tuin is tijd nodig, een tuin moet de kans krijgen om te groeien en zich volwaardig te kunnen ontwikkelen.

 (BRON:    Tuintuin   )

(BRON: Tuintuin)

1.     Let op je lokale landschap

Pas je tuin en de beplanting aan op de lokale omstandigheden. Denk aan de volgende elementen: Wat voor bodem heb je; klei, zand of veen (lees hier hoe je ontdekt uit welke grondsoort jouw tuin bestaat)? Een natte of droge bodem? Wordt je tuin blootgesteld aan veel zon en wind, of is je tuin juist beschut in de schaduw? 

2.     Zorg goed voor de bodem

Het is erg belangrijk om de natuurlijke bodemprocessen niet te verstoren. Dit gebeurd vaak door het gebruik van kunstmest of bestrijdingsmiddelen, probeer dit dus zo veel mogelijk te voorkomen! Dezelfde site van Milieu Centraal om te ontdekken welke bodem je hebt (punt 1), leert je ook welke manier van bemesting daarbij past (dus hier).

Een gezonde bodem heeft de juiste bacteriën en schimmels die ervoor zorgen dat planten weerbaar zijn tegen allerlei plagen. Laat plantenresten en blad rustig verteren en houdt de bodem bedekt. Zie voor meer tips ook punt 4 in deze lijst.

3.     Biedt een leefruimte aan voor dieren

Je kan je tuin voor jezelf inrichten, terwijl je het zo aantrekkelijk mogelijk maakt voor allerlei dieren. Hier een lijst van Milieu Centraal met een aantal stappen om je tuin meer welkom te maken voor dieren zoals zoals vogels, insecten (bijen en vlinders), amfibieën (kikkers en salamanders) en kleinere zoogdieren zoals egels:

  • Bomen en struiken met dichte takkenstructuur zijn goede schuilplaatsen voor vogels en egels.
  • Als je bloeiende planten hebt, blijven insecten als vlinders en bijen voedsel in jouw tuin vinden. De wereldwijde bijensterfte is een alarmerend bericht, omdat bijen ongeveer een derde van de gewassen bestuiven. Greenpeace heeft een website opgericht om de bijen te redden (en dus onszelf ook!), lees hier over wat je allemaal kan doen. Sprinklr vertelt hieronder waarom biologische planten beter zijn..
  • De webshop van Bijenlint verkoopt allerlei producten die iets met bijen te maken hebben (van bijenwas tot bloembollen).
  • Laat uitgebloeide planten in de winter staan: ze bevatten nog zaden die voedsel zijn voor vogels
  • Dieren hebben water nodig. Je doet ze al een plezier met een waterschaal in de tuin.
  • Een natuurlijke haag is een milieu- en diervriendelijker alternatief dan een schutting.

Het is niet alleen duurzaam en leuk om te dieren zien, maar sommige dieren zoals het koolmeesje zorgen voor ook minder insectenplagen!

4.     Verminder de hoeveelheid afval

Afval uit de tuin bestaat niet alleen uit groenafval. Afgedankte tuinmeubels, bestrating, potten en gereedschap tellen ook mee. Gebruik zoveel mogelijk materialen die zowel lang mee gaan, niet chemisch zijn bewerkt, zijn her te gebruiken of te recyclen, van een duurzame bron komen en lokaal geproduceerd zijn. Een voorbeeld van duurzame bestrating is de ouderwetse Hollandse baksteen en een voorbeeld van duurzaam hout is onbehandeld Douglas (zacht), eiken (behoorlijk hard), of Robinia (super hard).

Je kan ook je eigen groenafval hergebruiken doormiddel van composteren. Het meeste groenafval kan je fijn knippen en in de tuin uitstrooien. Oud tuingereedschap hoef je ook niet weg te gooien maar kan je inleveren bij speciale afvalpunten van Stichting Gered Gereedschap (o.a. bij de Praxis). En met het tuinmeubillair dat jij niet meer mooi vindt kan je vast nog iemand anders blij maken op bijvoorbeeld marktplaats of bij de kringloopwinkel. 

5.     Waterbesparing en waterinfiltratie

Als je punt 1 in deze lijst volgt, dan heeft de beplanting in je tuin niet of nauwelijks water nodig. Dat bespaart een hoop water en een hoop kosten. Win, win :) 

Waterinfiltratie is dus erg belangrijk in Nederland. Hoe jouw tuin daar aan bijdraagt? Zo: 

  • Beperk de hoeveelheid bestrating en pas meer groen toe in je tuin
  • Gebruik halve verharding zoals grind, of bestrating met veel / grote voegen waar het water doorheen zakt
  • Vang regenwater van het dak op in een bassin, opslagtank of ouderwetse regenton 
  • De vegetatie op het dak van een groendak houdt het water langer vast

6.     Energie besparing

In de tuin zit veel mogelijke energiewinst, bijvoorbeeld door het verminderen van alle machines voor het onderhoud van de tuin. Een ouderwetse handmatige grasmaaier is misschien net wat meer werk, maar je bespaart stroom en je bent ook nog langer buiten fysiek in de weer, dat willen we eigenlijk wel toch? En als je dan wel een fancy grasmaaier wil, dan kan je die misschien delen met je buurt, net zoals een hoge druk spuit of andere gadgets! Kijk eens op Peerby om je spullen te delen met je buurt, wie weet heeft je buurman nog wel een handig apparaat dat jij weer kan gebruiken. 

Buitenverlichting kan je vaak met ingebouwde zonnepanelen kopen, maar mocht je lamp dat niet hebben dan kan je energiezuinige LED verlichting gebruiken. Daarnaast is het ook beter voor de natuur om de verlichting niet de hele nacht aan te laten, vogels willen namelijk ook slapen!

7.     Water- en luchtkwaliteit

Beplanting (bomen, struiken, planten en gras) vangt fijnstof op en draagt daarmee bij aan een betere luchtkwaliteit. Het zorgt ook voor een reductie van temperatuur en verhoogt de assimilatie capaciteit van de aarde om CO2 te verwerken.

Als je een tuinvijver hebt, dan zijn zuurstofplanten een uitkomst: ze zuiveren het water. Enkele voorbeelden: waterpest, krabbescheer en fonteinkruid. Zo krijg je een heldere vijver en een rijk onderwaterleven. Je voorkomt bovendien de aanschaf van een dure pomp, die ook nog eens extra energie verbruikt en schadelijk is voor kleine onderwaterdieren. 

Duurzame (web)shops en extra informatie

  • In de webshop van Biologische Planten vind je losse biologische planten en pakketten uit de biologische kwekerij op de Utrechtse Heuvelrug
  • Bij Ogreen koop je online milieuvriendelijk gekweekte planten. Sprinklr ken je misschien al uit onze eerdere mailings, zij verkopen biologische buitenplanten en bollen
  • Ecologisch en verantwoord geteelde bloembollen kun je kopen bij Natural Bulbs en NLG Holland
  • Het aanbod biologische planten bij Intratuin is nog klein, een half procent van het volledige assortiment, maar volop in ontwikkeling. Voor nu nog niet ideaal, maar ze zijn onderweg. 
  • De Duurzame Tuin is een webshop van hoveniersbedrijf Willemstein Hoveniers, uitgeroepen tot duurzaamste hovenier van Nederland! Het bedrijf is ook aangesloten bij NL Greenlabel. Je vindt er vanalles: verlichting, bollen en zaden, insectenhotels en bodemvoeding. De webshop Duurzame Tuinartikelen heeft ook een uitgebreid assortiment, waaronder kassen, compostbakken en gereedschap. 
  • Ook kan je gebruik maken van het NL Greenlabel, om je een handje te helpen er achter te komen welke merken nog meer duurzaam zijn. Lees er hier meer over.
  • Rotterzwam gelooft in een samenleving die kringlopen sluit, grondstoffen maximaal benut en voedsel lokaal produceert. Daarom kweken wij op Rotterdams koffiedik superverse oesterzwammen en verkopen deze aan restaurants en supermarkten in het 010-gebied.
  • Buginn bijenhotel. Hoe mooi is het je eigen bijenhotel in je tuin te kunnen toevoegen. Waar bestaat het uit: een double room Beehotel steen die dient als huis, 15 cocons met niet stekende bijen van knuffelbijen.nl die na twee weken zon uitkomen en een biologisch bloemenmengsel van Cruydt Hoeck. Wij zijn fan!
  • Als laatste hebben we hier nog een lijst met biologische kwekerijen in Nederland van Drachtplanten.nl.

Bij Klooker wensen we je veel plezier met het tuinieren en het starten van je eigen duurzame tuin! Als er nog onderwerpen over duurzaam tuinieren zijn waar je graag meer over wilt weten, laat het ons dan vooral weten!